skip to Main Content

Hoe meet ik mijn PSA-waarde?

De hoeveelheid PSA in het bloed (PSA-waarde) kan worden gemeten met een PSA-test. Dit kan bij de huisarts en tegenwoordig zijn er ook zelftesten beschikbaar die u zelf vanuit huis kan doen. Deze zelftesten zijn verkrijgbaar bij de apotheek of online.

Lees hier alles over het meten van het PSA-gehalte met de MyTest Prostaat.

Wat is PSA?

PSA staat voor Prostaat Specifiek Antigeen, een eiwit dat voornamelijk gemaakt wordt in het klierweefsel van de prostaat. PSA wordt zowel in een gezonde als in een zieke prostaat aangemaakt. PSA wordt ook (in beperkte mate) door andere klieren gemaakt, zoals de speekselklieren of melkklieren in de vrouwelijke borst. De prostaat is echter het belangrijkste orgaan bij de PSA-productie. Het zorgt onder andere voor het vloeibaar maken van het sperma.

Wanneer PSA meer dan normaal voorkomt in het lichaam, kán dit wijzen op een goedaardige vergrote prostaat, een prostaatontsteking of prostaatkanker. Dit hoeft echter niet altijd zo te zijn.

De hoeveelheid PSA in het bloed (PSA-waarde) kan worden gemeten met een PSA-test. Een normale PSA-waarde ligt onder de 4.0 ng/ml. Naarmate u ouder wordt, stijgt de PSA-waarde.

Wanneer kunt u een PSA-test doen?

Vroegtijdige opsporing van prostaatkanker vergroot de genezingskansen aanzienlijk. Symptomen van prostaatkanker zijn in een vroeg stadium meestal niet aanwezig, waardoor veel mannen met prostaatkanker niet merken dat zij dit hebben. Mannen met plasklachten (moeilijkheden met plassen, pijn en verhoogde frequentie) en ook mannen boven de leeftijd van 45 jaar, die geen symptomen hebben, maar wel hun prostaat willen controleren kunnen een PSA-test doen.

De test kan op elk moment van de dag worden uitgevoerd, maar in bepaalde gevallen wordt aangeraden om een bepaalde wachttijd te nemen om vertekende resultaten te voorkomen. Bij onderstaande voorbeelden kan de bloedconcentratie van het PSA toenemen en geldt een wachttijd voordat u de test kunt (laten) uitvoeren.

ActiviteitWachttijd tot uitvoering test
Een lange fiets- of motortocht24 uur
Geslachtsgemeenschap24-48 uur
Inbrengen van een blaaskatheter2-3 dagen
Transrectale echografie van de prostaat2-3 dagen
Urineweginfectie1 week

Wat zegt de uitslag van een PSA-test?

Het duiden van de uitslag van een PSA-test is niet eenvoudig, want met het stijgen van de leeftijd stijgt ook vaak het PSA-gehalte in het bloed. Boven de 50 jaar heeft 20 procent van de mannen een verhoogde PSA-waarde. Hierbij hoeft geen sprake te zijn van een afwijking aan de prostaat.

Een verhoogde waarde kán op prostaatkanker wijzen, maar komt ook voor bij een goedaardige aandoening van de prostaat, een urineweginfectie of een prostaatontsteking. Echter, hoe hoger de PSA-waarde is, des te aannemelijker het is dat er sprake is van prostaatkanker. Daarom is het bij een verhoogde PSA-waarde verstandig om aanvullend onderzoek te laten doen door een arts.

Lees hier alles over het meten van het PSA-gehalte met de MyTest Prostaat.

Hoe regelmatig moet ik zo’n test doen voor een goede screening?

Voor mannen boven de leeftijd van 45 jaar wordt door urologen geadviseerd de PSA-test één keer per jaar uit te (laten) voeren.

Wat zijn de voor- en nadelen van een PSA-test?

U denkt erover na uw PSA-gehalte te meten met een PSA-test, maar bent nieuwsgierig naar de voor- en nadelen. Lees deze hieronder.

  • Preventieve testen geven u de kans om mogelijke afwijkingen van de prostaat snel te signaleren. Deze afwijkingen kunnen zowel goed- als kwaadaardig zijn en hoeven dus niet direct te duiden op prostaatkanker. In het geval van een kwaadaardige afwijking zijn uw behandelkansen groter als u deze op tijd signaleert, dan wanneer u deze later in het ziekteproces laat behandelen.
  • Indien er een te hoog PSA-gehalte wordt gemeten, is bij vervolgonderzoek de diagnostiek de laatste jaren dusdanig verbeterd, dat de relatief ‘onschuldige’ aandoeningen van de prostaat goed onderscheiden kunnen worden van de ernstigere aandoenigen zoals prostaatkanker.

Lees hier meer over het meten van het PSA-gehalte met de prostaat zelftest van MyTest.

  • Een verhoogde PSA-waarde kan onnodig psychisch belastend zijn. Verhoogde PSA-waarde heeft namelijk meestal een andere oorzaak dan prostaatkanker. De oorzaak van de verhoogde PSA-waarde zal gedurende de verdere diagnostiek duidelijk worden.
  • Het kan zijn dat u er in het traject achter komt dat u een milde vorm van prostaatkanker heeft, waar niets aan gedaan hoeft te worden. Ook dit kan als psychisch belastend worden ervaren.

Doe ik wel of geen PSA-test?

  • Houd mogelijke symptomen (mocht u deze ervaren) in de gaten en ga naar de huisarts als u het niet vertrouwt.
  • Een verhoogde PSA-waarde kan onnodig psychisch belastend zijn. Verhoogde PSA-waarde heeft namelijk meestal een andere oorzaak dan prostaatkanker. De oorzaak van de verhoogde PSA-waarde zal gedurende de verdere diagnostiek duidelijk worden.
  • Het kan zijn dat u er in het traject achter komt dat u een milde vorm van prostaatkanker heeft, waar niets aan gedaan hoeft te worden. Ook dit kan als psychisch belastend worden ervaren.

Lees hier meer over het meten van uw PSA-gehalte met de prostaat zelftest van MyTest.

Uitslag van de PSA-test

Als de uitslag van de PSA-test negatief is, betekent dit dat het PSA-gehalte normaal is. Indien u verder geen klachten heeft, wordt geadviseerd een jaar later de PSA-test nog een keer te doen. Een negatieve uitslag sluit de mogelijkheid tot ziektes aan de prostaat niet uit. Deze ziektes/aandoeningen kunnen kwaadaardig of niet kwaadaardig zijn. Als het resultaat negatief is, maar er u heeft bijvoorbeeld wel last van plasklachten (moeilijkheden met plassen, pijn, toegenomen frequentie etc.), neem dan toch contact op met uw arts.

Het kan zijn dat de PSA-test een (licht) verhoogde PSA-waarde aangeeft. Dit houdt niet automatisch in dat er sprake is van prostaatkanker. De verhoging heeft vaak andere oorzaken. Wel is deze uitslag een reden voor verder onderzoek.

Maak hiervoor een afspraak bij uw huisarts en overleg met hem/haar de uitslag van de PSA-test. De huisarts zal bij verhoogd PSA bijvoorbeeld het volgende kunnen besluiten/uitvoeren:

  • De huisarts besluit om een rectaal toucher te doen. De huisarts bevoelt dan met zijn vinger de prostaat, dit gebeurt via de anus.
  • De huisarts kan besluiten de PSA-test na een periode van ongeveer twee maanden te herhalen.
  • Het is tegenwoordig mogelijk om door middel van een MRI-scan een nauwkeurig beeld te krijgen van de prostaat en mogelijke prostaatproblemen.

Tip: vraag uw huisarts tijdens uw bezoek u door te verwijzen naar een radioloog/uroloog (het liefst in een gespecialiseerd centrum op het gebied van prostaatdiagnostiek), zodat er een prostaat MRI gemaakt kan worden.

Back To Top